schwob_logo

marcel
actie
Bruno Apitz

Bruno Apitz

Bruno Apitz (1900-1979) is de auteur van het bekende werk Naakt onder wolven, over over het leven in het concentratiekamp Buchenwald, dat toendertijd door iedere jongere in de DDR werd gelezen.

Hij wordt in Leipzig als twaalfde kind van een wasvrouw en een tafelzeildrukker geboren. Hij leerde voor stempelsnijder, wordt in 1917 wegens antioorlogspropaganda gearresteerd en later wegens landverraad tot 18 maanden gevangenis veroordeeld. Toen de Nazi’s aan de macht kwamen, werd Apitz opnieuw gearresteerd en in 1937 naar het KZ Buchenwald gedeporteerd, waar hij tot de bevrijding in mei 1945 gevangen zat.

Apitz behoort tot de oprichters van de Socialistische Eenheidspartij Duitsland (SED) in 1946 en werkte als hoorspelauteur en columnist, maar zijn belevenissen in het kamp en de redding van het Buchenwaldjongetje Stefan Jerzy Zweig lieten hem niet los. Hij schreef er een filmscenario over dat werd afgekeurd. Bruno Apitz liet zich echter niet ontmoedigen en ging drie jaar lang zonder financiële ondersteuning aan het werk om de tekst te bewerken tot een roman. Toen hij dit manuscript aan de Cultuurkamer voorlegde, werd het in eerste instantie weer afgewezen, later werden ingrijpende veranderingen geëist. Hij moest vooral het heldhaftige verzet van de communisten beklemtonen.

Ten slotte mocht de roman Naakt onder wolven in 1958 in een bescheiden oplage verschijnen, maar was het boek binnen de kortste keren uitverkocht en moest het worden herdrukt. De roman werd in 1960 met medewerking van Bruno Apitz alsnog verfilmd. Het opduiken van het oorspronkelijke manuscript was een verrassing. In Apitz’ eerste versie zijn de gevangenen minder heroïsch. De SS’ers en kampbewakers, de zwakken, verraders en meelopers zijn met meer nuance beschreven. Deze uitgave is trouw aan dit manuscript.